De opleiding EMB is als een spoorboekje, je hebt er telkens weer wat aan

Pienel Hermeling en Roeline Plooij, beiden leraar op Lichtenbeek, hebben onlangs de tweejarige opleiding post-hbo EMB (Ernstige Meervoudige Beperking) succesvol afgerond. Zij zijn daarmee een van de eersten binnen De Onderwijsspecialisten die deze opleiding hebben gevolgd en afgerond. Pienel en Roeline zijn allebei groepsleraar in een groep leerlingen met een leerroute 1- à 2-niveau. De vijf tot acht leerlingen in de groep hebben allen een ernstige meervoudige beperking. Roeline werkt ook nog voor Het Prisma op groep Lotus, waar zij EMB-leerlingen in de puberleeftijd begeleidt.

terug

Wat zijn EMB-leerlingen?

Pienel en Roeline vertellen dat EMB-leerlingen niet in één zin te definiëren zijn; EMB is een breed begrip met allerlei gradaties. Zowel op basis van fysieke en cognitieve beperkingen, maar ook als het gaat om de gedragsproblemen die daar vaak mee samenhangen. Mede door de ervaringen van studiegenoten tijdens de opleiding merkten Pienel en Roeline dat er veel verschillende zienswijzen en visies zijn over de omgang met deze doelgroep. Zij ervaren in hun klas dat leerlingen met EMB erg verschillen in niveau. Sommige kinderen kunnen zelfstandig opdrachten uitvoeren, andere kinderen hebben veel hulp en begeleiding nodig. Daarom wordt elk kind individueel begeleid. Veel EMB-leerlingen hebben continu één-op-één hulp nodig om tegemoet te komen aan al hun ontwikkelingsvragen. Roeline vertelt: 'Leerlingen met EMB hebben veel zorg nodig, maar krijgen daarnaast ook onderwijs. Leerdoelen stellen voor deze leerlingen zit soms in hele kleine dingen, waarin zelfstandigheid elke keer een belangrijk item is.'

Opleiding EMB

Pienel en Roeline hebben in eerste instantie gekozen om de post-hbo EMB te volgen. De school stimuleerde dit. Daarnaast waren zij zelf erg gemotiveerd om een studie te volgen die juist was toegespitst op de doelgroep EMB. Door het volgen van de opleiding is hun kennis op pedagogisch en didactisch gebied vergroot. Daarnaast is er tijdens de opleiding veel aandacht besteed aan de lichamelijke en cognitieve kenmerken van EMB-leerlingen. Hoe je met deze leerlingen om moet gaan, hoe je naar de ontwikkelingen van deze leerlingen kunt kijken én hoe je als professional de beste resultaten met hen kunt boeken heeft tijdens de opleiding veel ‘eyeopeners’ opgeleverd!

Goed kijken naar de leerling

Tijdens de opleiding leren Pienel en Roeline kinderen met een ernstige meervoudige beperking te benaderen volgens de L.A.C.C.S.-zienswijze. L.A.C.C.S. is de afkorting van Lichaam, Alertheid, Contact, Communiceren en Stimuleren. Deze gebieden worden ingezet om goed naar het kind te kunnen kijken, te kunnen stimuleren en het lichaam in kaart te kunnen brengen. Een van de voordelen is dat collega’s vanuit zorginstellingen (onder andere De Driestroom en SIZA) deze benadering ook kunnen hanteren. Op deze manier kan er goed worden samengewerkt tussen zorg en onderwijs. Pienel en Roeline zijn erg enthousiast over de opleiding en willen het principe graag in hun klas toepassen. De voordelen zijn dat een leerling nóg beter gevolgd kan worden en dat de specifieke behoeftes nóg beter kunnen worden vastgesteld. Daarnaast is de informatie en kennis over de leerling gemakkelijker te delen met collega’s. Pienel stelt: 'De L.A.C.C.S.-methode is uitermate geschikt voor de ontwikkeling en de zelfredzaamheid van EMB-leerlingen!'

Ook op De Toekomst wordt volgens de L.A.C.C.S.-zienswijze gewerkt. Daar heeft Mieke van Dijk de opleiding post hbo-EMB gevolgd. De Toekomst heeft één groep met EMB leerlingen en vanaf dit schooljaar is een groepsteam (twee leerkrachten, een onderwijsassistent en zes zorgmedewerkers) gestart met werken volgens dit principe. Elke leerling wordt individueel besproken. De teamleden vullen de L.A.C.C.S.-vragenlijst in, waarin de vijf aandachtsgebieden worden beoordeeld om te kijken hoe het met de leerling gaat en waar extra aandacht nodig is. Vanuit deze bespreking worden doelen vastgesteld. Mieke vertelt wat er zo mooi is aan de werkwijze: 'Je krijgt op systematische wijze een goed beeld van de leerling. Met de teambespreking krijg je alle neuzen dezelfde kant op. Je kunt heel concreet maken welke specifieke behoeftes de leerling heeft en daardoor kan je goed de doelen bepalen.'

Mieke werkt nu vier jaar met de EMB-groep en ziet ook duidelijk de resultaten van het werken met L.A.C.C.S. 'Juist door die uitgebreide voorbespreking kom je tot een eenduidig beeld van een leerling. Dat maakt je als team sterker, we benaderen de leerling allemaal op dezelfde manier.'